Chương 99: Giờ chỉ thiếu một cái có thể chạy...

Vào hạ, đám con trai trong thôn không chạy vào núi thì cũng chui xuống sông.

Trong núi rừng cây rậm rạp, có bóng râm, gió núi nhiều, tuy chẳng mấy mát mẻ nhưng dù sao cũng tốt hơn ở nhà, ngồi im trong nhà mồ hôi cũng chảy ròng ròng, oi bức vô cùng. Xuống sông lại càng thoải mái, tuy nước sông bị nắng nung đến nóng hổi, nhưng đó cũng chỉ là lớp trên, lặn xuống sâu một chút vẫn có thể cảm nhận được cái mát lạnh, là nơi tránh nóng tốt nhất không đâu bằng.

Người đầu tiên phát hiện mực nước hạ xuống là Chu Tam Đầu, người về báo tin cũng là nó, thấy người là la toáng lên.

"Mấy cái lỗ con đào đều lộ ra hết rồi."

"Không được gánh nước nữa, gánh nữa là sông cạn mất, chúng con không được tắm sông nữa đâu!"

Trẻ con không hiểu chuyện, cứ nghĩ nước sông là bị người trong thôn gánh cạn, ngày nào cũng gánh, nhà nào cũng gánh, nó dù có ngốc đến mấy cũng biết nước trong gáo rồi cũng có ngày uống hết. Nước sông cũng vậy, người lớn gánh thêm hai thùng, nước trong sông sẽ vơi đi đôi phần, nước sông vơi rồi thì chúng nó không được xuống sông tắm táp giải nhiệt nữa.

"Tam Đầu cháu nói gì cơ?"

"Ái chà cái thằng này, sao không mặc quần áo hả! Muốn khoe 'chim' thì về sân nhà mình mà khoe, để đám con gái trông thấy thì ra cái thể thống gì?"

"Chu lão hán, ông quản thằng Tam Đầu nhà ông đi, thật là chẳng biết xấu hổ!"

Chu lão hán đang ngồi dưới gốc cây đa lớn nghỉ chân hóng mát, bên cạnh còn đặt đôi thùng nước và đòn gánh, xung quanh cũng có không ít đàn ông giống lão, người thì ngồi xổm, người thì đứng, chẳng ai dám ngồi lên bệ đá, không cách nào khác, nóng mông lắm.

Mọi người đang trò chuyện, dù có tranh thủ gánh nước thì mấy ngày nay ruộng đồng vẫn khô khốc thấy rõ.

Chuyện này không nhắc thì thôi, nhắc đến là ai nấy đều thở dài, đặc biệt là Chu lão hán, nhà lão có hai mẫu ruộng vị trí hơi khuất, lại xa, nước tưới không được thường xuyên, khô sớm nhất, trong lòng đang bực bội, lại bị chỉ trích là không biết dạy cháu, lửa giận trong lòng bốc lên, quay đầu thấy cháu trai vừa chạy vừa nhảy chân sáo, mặt đất nóng thế này mà không biết xỏ dép, trông càng thêm ngứa mắt, đòn gánh nện thình thình xuống đất, mở miệng mắng: "Trời nóng nực gào thét cái gì? Gào đến mức làm người ta phát phiền! Cháu đào cái lỗ gì? Rồi quần áo đâu, trong nhà không có quần áo cho cháu mặc hay sao mà cởi truồng chạy khắp thôn, cháu là con nhà nghèo rớt mồng tơi không có áo mặc chắc?!"

Tam Đầu ở nhà bị mắng quen rồi, đúng là hạng da trâu, chẳng thèm để tâm, nhưng thấy bên cạnh ông nội còn có bao nhiêu người ngồi xổm, ngay cả cha con Triệu lão hán cũng ở đó, anh em nó và Triệu Tiểu Ngũ vốn không ưa nhau, nhưng trong thôn lại khá nể trọng nhà họ Triệu, nó vừa sợ vừa không dám kháng cự, chậm chạp bò lại gần: "Hôm qua con đào mấy cái lỗ ở bờ sông, rõ ràng là cao bằng mặt nước, hôm nay cái lỗ đó lộ ra rồi."

Nó vừa nói vừa đưa tay ra đo một đoạn, đại khái dài bằng nửa bàn tay nó: "Lộ ra một đoạn dài thế này này, ông nội, nước sông sắp bị các ông gánh cạn rồi, các ông đừng gánh nữa, chúng con còn phải xuống sông nữa."

Lời này vừa nói ra, không ngoài dự đoán là ăn ngay hai cái tát vào mông, Chu lão hán giơ đòn gánh định đánh nó: "Không gánh, không gánh thì cả nhà chờ chết đói à? Tôi với bố anh mệt chết đi sống lại ngày ngày đội nắng gắt ra sông gánh nước tưới ruộng, không thấy anh giúp được cái gì thì thôi, còn bảo tôi đừng ra sông gánh nước! Ngâm nước cho hỏng hết não rồi, xem lão tử có đánh chết cái đồ thiếu tâm nhãn nhà anh không!"

Tam Đầu sợ hãi chạy vòng quanh mọi người để trốn, người bên cạnh thấy Chu lão hán thật sự định ra tay, cái đòn gánh to thế kia mà nện xuống người đứa trẻ thì có mà gãy lưng, vội vàng đưa tay ngăn lại.

"Tam Đầu, cháu đào cái lỗ gì thế?"

"Cháu đừng có nói điêu, chú vừa mới đi gánh nước xong, sao không thấy mực nước hạ xuống, lời xui xẻo này không được nói bừa đâu nhé, trời nắng gắt, ruộng đang thiếu nước lắm đấy." Người đàn ông nhà họ Chu đưa tay giữ chặt Tam Đầu, biến tướng bảo vệ đứa trẻ thiếu tâm nhãn khỏi bị ông nội đánh cho một trận, vậy mà dám không mặc quần áo chạy lung tung, may mà bây giờ nắng gắt, phụ nữ con gái đều rúc trong nhà hóng mát, nếu không e là cửa nhà bị người ta dẫm nát mất.

"Con không nói điêu, không nói điêu, cái lỗ rõ ràng là lộ ra rồi, không tin các chú tự đi mà xem." Tam Đầu vùng vẫy điên cuồng, dư quang thấy ông nội giơ đòn gánh lên, lập tức ngoan ngoãn.

"Thằng nhóc này nếu dám nói láo, hôm nay đừng hòng thoát được trận đòn!" Chu lão hán chỉ tay vào nó.

Cãi thì cãi, đánh thì đánh, chuyện này nghe cũng rợn người, mọi người không tin, quẳng đòn gánh sang một bên, vác luôn Tam Đầu ra bờ sông.

Triệu lão hán cũng đi theo, lão vốn đã biết mực nước đang hạ xuống từ lâu, ngày nào gánh nước cũng lưu ý, còn làm mấy cái dấu, chỉ là vị trí kín đáo nên mọi người không phát hiện ra.

Cái lỗ Tam Đầu nói cũng giống như mấy mảnh tre lão cắm, ngay sát bờ nước, ngón tay đào một hàng lỗ, chắc là lúc rảnh rỗi, khi tắm sông nằm bò trên bờ nghỉ ngơi thì khoét ra, vốn dĩ bằng phẳng với mặt nước, lúc này cái lỗ đã lộ ra hoàn toàn, bị nắng nướng một ngày, bùn đất khô khốc cả rồi. Cái lỗ nhỏ như ngón tay trẻ con, người tinh mắt đều có thể nhận ra, với cái vẻ khô khốc hiện tại thì không thể khoét ra được, chỉ có thể là lúc bùn còn mềm ướt mới khoét được thôi.

Cái lỗ không biết dời chỗ, vậy thì chỉ có một khả năng, mực nước đã hạ xuống.

Tam Đầu không nói dối.

Tất cả mọi người đứng trên bờ, nhìn mặt sông phản chiếu ánh mặt trời mà ngẩn người ra.

"Lúc gánh nước sao không phát hiện ra mực nước hạ xuống nhỉ, cái này, cái này..." Lý Lai Ngân môi run bần bật, không nhịn được ngồi thụp xuống đưa tay với mặt nước, không biết có phải ảo giác không, cảm giác trước đó còn có thể dễ dàng chạm vào mặt nước, hiện tại lại thấy hơi tốn sức, lão bám vào bờ, thân người cứ chúi xuống dưới, nếu không phải có người đưa tay kéo lại, e là đã nhào xuống sông rồi.

Gánh nước thì cứ thế quăng thùng xuống, không cần cúi người với mặt nước, trong lòng lại cứ vướng bận mảnh ruộng khô nứt nẻ, không nhìn kỹ thì đúng là không để ý mực nước hạ xuống thật.

"Không ổn rồi, tình hình này không ổn rồi." Chu lão hán không ngờ cháu trai lại không nói bừa, nhìn mặt nước vơi đi một đoạn mà cuống cuồng đi tới đi lui, "Mọi năm không phải chưa từng hạn hán, nhưng đây mới là tháng mấy? Dù dạo này trời nóng cũng không nên hạ mực nước chứ, chẳng lẽ không chỉ vùng mình không mưa, mà những nơi khác cũng không mưa?"

Càng nghĩ càng hoảng, lão nhìn sang Tam Đầu lại đang chui xuống sông tắm táp, hét hỏi: "Cái lỗ này đúng là cháu khoét hôm qua không? Thằng nhóc này từ nhỏ đôi tay đã không để yên được, ăn cơm thì khoét bàn, đi ngủ thì chọc chăn, cái lỗ đào dưới sông chắc chắn không chỉ có một cái này, chắc chắn cháu nhớ nhầm rồi, đây chắc là cháu đào từ nửa tháng trước!"

"Đúng là con khoét hôm qua mà!" Tam Đầu vùng vẫy trong nước, nghe vậy vô cùng không phục, "Con còn nhỏ trí nhớ tốt, không giống ông nội ngày càng lú lẫn, tự mình để con dao rựa dưới mái hiên rồi quên mất, lại cứ khăng khăng là chị cả làm mất, ông không nhớ được chứ con nhớ được đấy!"

Chu lão hán tức chết đi được, muốn tẩn nó một trận, hiềm nỗi một người trên bờ, một người dưới sông, thật sự không với tới được, một bụng hỏa khí khi nhìn thấy cái lỗ khô khốc kia, trái tim lại lạnh toát.

Những ngày nóng nhất trong năm còn chưa tới, lão không dám nghĩ, nếu những nơi khác cũng không mưa, ruộng đồng lại không thể thiếu nước, ngày ngày đều phải gánh nước tưới ruộng, con sông này chẳng phải sẽ trở thành cái hòm tiền chỉ có ra mà không có vào, nước sông rồi cũng có ngày cạn kiệt sao?

Nghĩ đến đây, lão quay đầu nhìn Triệu Đại Căn, người đàn ông có bản lĩnh nhất thôn này: "Đại Căn, tính sao giờ? Trời này mà không mưa thì hoa màu nhà mình tính sao?"

"Ông ngày nào cũng gánh nước tưới ruộng, còn hỏi tôi tính sao." Dưới cái nắng gắt đứng thật sự nóng không chịu nổi, Triệu lão hán có chút không chịu được, xoay người đi về phía bóng râm, "Mưa hay nắng là do ông trời quyết định, tôi chẳng quản được, tôi mà quản được chuyện này thì đầu xuân đã không có trận mưa bão lớn thế kia, lãng phí bao nhiêu hạt giống, lại còn lỡ cả vụ gieo xuân."

Chu lão hán nghẹn lời, quay đầu nhìn Triệu Sơn Ao.

Triệu lão hán tìm một cái bệ đá trong bóng râm, vơ hai nắm cỏ dại hơi khô lót lên trên, sau khi ngồi xuống liền giật cái khăn hãn treo trên cổ lau mồ hôi trên mặt, thấy Triệu Sơn Ao cứ như cái gốc cây già đứng im bên bờ sông không nhúc nhích, lưng sắp còng đến rốn rồi, một đống tuổi vẫn còn cầm đòn gánh gánh nước tưới ruộng, trong mắt trong lòng đều là mấy mẫu hoa màu nhà mình, dù sao cũng là người trong họ, đều họ Triệu, ngày thường hai nhà quan hệ cũng tốt, lão nghĩ một lát rồi vẫn nói: "Hồi đầu xuân tôi đã thấy thời tiết năm nay có chút không đúng rồi, các ông đều không phát hiện ra sao? Hồi đầu xuân nước sông không lạnh tay, mấy đứa con dâu nhà tôi mỗi ngày giặt quần áo về đều bảo thời tiết năm nay ấm áp, nước sông không buốt tay. Còn chuyện thằng Đại Cẩu nhà Đại Hà xuống sông tắm bị đánh các ông quên rồi à? Thằng bé đó cũng bảo nước sông ấm lắm, các ông cứ nói xem mọi năm cái tầm vẫn còn mặc áo kẹp, nước sông có thể không lạnh sao? Sự thật là thằng Đại Cẩu đến một cái hắt hơi cũng không có, nằm trên giường một ngày vẫn là bị ông nội nó tẩn cho một trận vào mông."

"Các ông thử nhớ kỹ xem, phụ nữ trong nhà có ai nhắc đến chuyện này không."

Không nói thì thôi, nói ra mới nhớ, mụ vợ trong nhà đúng là có nhắc qua thật!

Vừa mới đầu xuân thời tiết còn chưa ấm lên, trẻ con nghịch ngợm, hôm nay thay bộ quần áo sạch về đã bẩn thỉu một cục, như mọi năm con dâu chắc chắn là cầm gậy đuổi đánh khắp sân rồi, nước sông lạnh thấu xương, giặt quần áo hại tay lắm.

Năm nay khác hẳn, đúng là không nghe thấy họ kêu lạnh, lúc đó không để tâm, hiện tại nghe Triệu Đại Căn nói vậy, ai nấy đều sực tỉnh.

Trước đại tai chắc chắn có cảnh báo, tuy có chút "vuốt đuôi", nhưng năm động đất đó, cũng có người nói hai ngày đó gà bay chó sủa chim chóc nháo nhào, cứ thấy lũ súc vật nhặng xị cả lên, chỉ là sống dưới chân núi nên chẳng ai coi là chuyện gì to tát.

Nước sông đầu xuân chẳng kém gì đầu hạ, hóa ra ông trời đã sớm cảnh báo, chỉ là bọn họ vẫn không để tâm.

Một lão hán đập đùi bôm bốp, vừa lo lắng vừa bất lực: " hèn chi nóng sớm thế, lại còn không mưa, chẳng lẽ năm nay đại hạn thật?"

"Nếu cứ mãi không mưa thì chẳng phải sẽ đại hạn sao." Triệu Sơn Ao thở dài, "Đây là ông trời muốn thu người rồi, năm nào cũng không được yên ổn, cứ ngỡ năm nay được sống những ngày an lành, giờ xem ra là tôi nghĩ nhiều rồi."

Nói đoạn, lão ngồi bệt xuống bên cạnh Triệu lão hán, quay đầu liếc lão một cái, chân thành nói: "Đại Căn, giờ tôi mới hiểu tại sao ông lại đóng xe bản xe rồi, nhưng chuyện này ấy mà, ông để tôi nói vài câu. Tôi với ông tuổi đã cao, trải đời nhiều, những năm trời nóng thế này không phải là không có, nhưng chẳng phải cũng vượt qua được sao? Tổ tiên chúng ta chính là chạy nạn mà đến đây đấy, trong gia phả có viết rõ, mấy trăm người họ hàng thân thích cùng chạy, sống sót đến cuối cùng chỉ còn vài chục người, nghe tôi khuyên một câu, chưa đến lúc ngặt nghèo thì vạn lần đừng bước ra bước này, chỗ chúng ta bốn bề là núi, dù sông có cạn thì trong núi cũng có mạch suối, lúc nào cũng không khát chết được, dù lương thực thất thu thì đào rễ cây lót dạ cũng có thể cầm cự đến năm sau. Cái mảnh đất này của chúng ta ấy, hẻo lánh thì có hẻo lánh thật, nhưng không chết đói được người, chứ một khi đã ra khỏi cửa nhà, rời khỏi đầu thôn, bước chân lên vùng đất lạ, thì thật sự giống như lá rụng trôi giữa không trung, chẳng biết đâu mới là chỗ dừng chân nữa."

Là khuyên nhủ, cũng là cảnh cáo, lão đã nhìn ra ý định của Đại Căn rồi, giờ thì hoàn toàn nhìn thấu rồi.

Nhưng chuyện này khó lắm, một khi đi sai đường, đánh đổi chính là mạng sống của cả nhà.

Bọn họ chỉ là những nông dân chân lấm tay bùn bình thường, đời đời kiếp kiếp giữ mấy mẫu ruộng mà sống, nuôi con trai con gái, cưới vợ gả chồng, sửa nhà nới vườn, khó khăn lắm mới bén rễ nảy mầm ở đây, không thể cứ thế dễ dàng nói bỏ là bỏ được.

Bọn họ không phải những gia đình giàu có tiền bạc đầy kho, người ta trong người mang theo bạc tiêu không hết, đi đâu cũng có thể mua ruộng mua đất mua nhà, người khác có thể bắt đầu lại từ đầu, nhưng bọn họ thì không được!

Hạn hán thì đã sao? Lão nghĩ, chỉ cần trong giếng còn một ngụm nước, dù hoa màu có chết, người không chết là được.

Ông trời muốn thu người cũng có con số định sẵn, chỉ cần vượt qua đợt này, mọi chuyện sẽ tốt đẹp thôi. Đến lúc đó nhà còn, đất còn, người cũng còn, sang năm lại tiếp tục trồng trọt, ngày tháng vẫn cứ thế mà trôi.

"Sơn Ao nói đúng đấy, đã đến mức phải chạy nạn đâu." Lý Lai Ngân tiếp lời: "Đại Căn, ông đừng trách tôi nói lời khó nghe, tôi thật sự cảm thấy ông mua lừa là lỗ rồi, nhà ông đàn ông nhiều, miệng ăn cũng nhiều, đám thiếu niên lại càng nhiều, ông có số bạc đó chẳng thà mua thêm ít lương thực để trong nhà, mặc kệ năm nay có hạn hay không, chỉ cần trong kho có lương thực thì không chết đói được, thế là chẳng có chuyện gì cả." Lão càng muốn nói là ông vừa thấy nhà giàu chạy là ông đã tiêu tiền oan mua lừa định chạy theo, cũng chẳng nghĩ xem người ta chạy là muốn tiếp tục sống sung sướng, không chịu được khổ,

Chúng ta khác, chúng ta vốn là lũ nông dân chịu khổ quen rồi, chạy làm gì chứ.

Hạn thì đã sao, cũng không phải chưa từng hạn.

Biết người trong thôn hùa theo nhà mình đóng xe bản xe, mấy lão già này trong lòng vẫn luôn canh cánh, Triệu lão hán nhìn đám trẻ đang tắm sông, nói: "Các ông chưa từng nghĩ tới, nếu cứ mãi không mưa, không chỉ nước sông cạn, mà ngay cả nước giếng cũng cạn, thậm chí mạch suối trong núi cũng cạn sao? Đến lúc đó, dù các ông có lương thực thì đã sao? Không có nước các ông nấu cơm kiểu gì? Bụng đói quá thì nhai sống thóc chắc?"

"Người thiếu nước, thú rừng trong núi cũng thiếu nước, tôi chỉ hỏi các ông, thú dữ thiếu nước có xuống núi không? Chúng ta bốn bề là núi, nạn đói thì không chết được người, nhưng một nơi có cái lợi thì cũng có cái hại, không nói đến hổ báo, chỉ riêng vài con sói xuống thôi, trong thôn đã chẳng biết ứng phó thế nào rồi."

"Các ông cứ coi như tôi đầu óc nóng lên, bảo bọn Đại Sơn đóng xe bản xe đi."

"Anh nói đúng đấy anh ạ, tổ tiên chúng ta đã phí bao nhiêu tâm sức, trên đường chết bao nhiêu tộc nhân mới tìm được cái nơi này để khai chi tán diệp, chúng ta sống được đến giờ thật không dễ dàng gì, nên càng phải trân trọng cái mạng nhỏ này, nhà tổ ruộng tổ quan trọng thật đấy, nhưng không quan trọng bằng mạng sống của cả nhà già trẻ..."

Không đợi Triệu Sơn Ao nói tiếp, Triệu lão hán đưa tay ngăn lão lại, nói tiếp: "Tôi biết ông định nói chuyện chưa đến mức nghiêm trọng nhất, chúng ta cũng là những người mấy chục tuổi đầu rồi, chuyện gì mà chưa từng trải qua, nhưng con người ta là phải sống cho hôm nay, nhìn cho ngày mai, phòng cho ngày kia, con gái út tôi còn nhỏ, tôi làm cha tự nhiên không thể chỉ lo trước mắt, tôi nói thật với các ông, nếu năm nay thật sự đại hạn, chỉ cần người bên ngoài bắt đầu chạy, tôi sẽ dẫn theo người nhà chạy, tôi không cần biết các ông có chạy hay không, tôi chắc chắn là phải chạy đấy."

Nếu không phải vì không có bản lĩnh làm lộ dẫn, lão đã chạy từ lâu rồi.

Trong lòng lão bất an lắm, bọn họ cứ ngỡ nhà giàu di dời là vì đại hạn, chỉ có lão biết không phải chuyện đó, ít nhất là không chỉ có chuyện đó.

Lão lo lắng phủ thành sắp xảy ra chuyện lớn, những ông lớn đó chính là nhận được tin tức trước, nên mới bán ruộng bán đất để chạy trốn.

Tiếc là bọn họ không có cửa nẻo, không nghe ngóng được tin tức gì hữu ích, chuyện này cứ như đang đậy nắp gỗ hấp bánh bao thịt người vậy, nhà giàu chính là kẻ đầu tiên ngửi thấy mùi, thấy không ổn là lập tức chuồn ngay.

Còn bọn họ cách bếp lò xa quá, không những không ngửi thấy gì, chỉ sợ sau này đao đồ tể kề lên cổ, bản thân mình trở thành cái nhân bánh rồi mới biết đã xảy ra chuyện gì.

Như vậy không được, Triệu lão hán nghĩ, lão không muốn biến thành nhân bánh, lão cũng phải nhanh chóng chạy thôi.

Giờ chỉ thiếu một cái thời cơ có thể chạy, cái thời cơ không cần lộ dẫn cũng có thể chạy, mà lại không có ai bắt bọn họ.